Gerestaureerde kannunikenwoning

Door

Maartje Lute

op

1 februari 2017

In deze rubriek presenteren wij de mooiste, bijzonderste en meest inspirerende huizen die bij Makelaarsland in de verkoop staan. Gluur binnen bij unieke woningen en laat u verrassen! Deze keer: Een statig wit herenhuis op een prominente plek aan de markt, midden in Geertruidenberg ‘Den Wynisbooch’. 

Een prachtig gerestaureerd rijksmonument met aan de voorkant een gebosseerde, gepleisterde lijstgevel. Van oorsprong komt het bosseren (stenen op zo’n manier bewerken dat de zichtbare kant van de steen in de muur ruw behakt wordt) van de Romeinen. Later komt dit ook voor in romaanse en uiteindelijk renaissancistische gebouwen. Zo ver in de geschiedenis gaat de oorsprong van dit huis al terug.

boogkelder in herenhuis

Boogkelder

‘Het oudste gedeelte, de boogkelder stamt namelijk uit 1432’, vertelt eigenaar Jan Hein Sloesen. ‘Dit is ook de plek in huis waar we heel vaak zijn. We hebben er nu onze keuken. Toen we de boogkelder voor het eerst zagen, tijdens onze bezichtiging, vielen we helemaal stil. De makelaar dacht dat we het niet mooi vonden, maar we waren zo onder de indruk dat we letterlijk sprakeloos waren. Vooral vanwege het feit dat zoveel materialen hergebruikt waren op zo’n mooie manier. Naast de kelder zijn de woon- en slaapkamers ook favoriet. Daar vind je een eeuwenoude kasteelbalk terug, van een kasteel dat ooit in Geertruidenberg stond en er nu niet meer is. Die materialen uit de 15e eeuw zijn, geheel duurzaam, hergebruikt. De woonkamer, is zo gerestaureerd dat het lijkt of je in lang vervlogen tijden leeft. Met een ossenbloedrood plafond en sfeervolle haard. Omdat de woonkamer voorzien is van vloerverwarming, zijn er geen beeldverstorende radiatoren. Na een lekkere maaltijd in de kelderkeuken, is het goed natafelen bij de haard in de woonkamer.’

woonkamer

Kanunnikenwoning

‘Het huis zoals het er nu staat, is het derde huis op deze plek. Het eerste huis was een houten huis. Nu is het een combinatie van hout en steen. Oorspronkelijk was het een kanunnikenwoning. De bewoners konden via de kelder zo naar de kerk, die hierachter ligt.’ Een Kanunnikwoning is een (stads)woning die in de middeleeuwen bewoond werd door een geestelijke binnen de Rooms-katholieke Kerk. Deze bevonden zich in gebied rondom een abdij, klooster, kathedraal of kapittelkerk waar het kerkelijk recht van de betreffende geestelijke instelling gold. Deze gebieden vormden een soort eilandjes binnen de stad. Aangezien in Nederland en België vrijwel alle kapittels aan het einde van de 18e eeuw werden opgeheven (in de Noordelijke Nederlanden al eerder), zijn er – voor zover bekend – na 1800 geen kanunnikenhuizen meer gebouwd. In de kelder herken je nog het gangenstelsel waarmee de kanunnik via de kelder naar de kerk konden. Alle kelders van de Elfhuizen zijn op deze manier met elkaar verbonden. Ondanks het feit dat de doorgangen ongeveer een eeuw geleden dichtgemetseld zijn, zijn ze nog goed waarneembaar en zijn er hier en daar sporen zichtbaar van de oude kanunnik die er zijn weg naar de kerk vond.’

Bewust op zoek naar herenhuis?

‘Wij zijn niet bewust op zoek gegaan naar een herenhuis, wel naar een monument. Mijn zus is ons voorgegaan. Zij had ook een historisch pand gekocht en wat ik wél van haar geleerd heb, is dat je iets moet zoeken dat in de basis al goed gerestaureerd is. Anders gaat er veel te veel tijd in zitten. Gevolg is dat je in de grote steden flink in de buidel moet tasten voor zo’n pand. Dus zo kwamen we met onze zoektocht in Geertruidenberg terecht. Toen we dit pand voor de eerste keer bezichtigden waren we teleurgesteld. Ondanks dat het een prachtig pand was en ik wel het gevoel had dat dit óns huis moest worden was het in zeer slechte staat. Dit was nu niet voor ons weggelegd. Maar we hadden geluk. Anderen hebben het vervolgens gekocht en vervolgens volledig gerestaureerd. De vader van de vorige eigenaar was restaurateur. Hij wist van alles over het pand en mede door hem zijn veel vondsten bewaard gebleven. Tijdens een van de afgravingen zijn ze op een vuilput gestoten. Die bleek vol te zitten met historische relikwieën, zoals aardewerken pijpjes en zelfs een kanonskogel. Die waterput is nu afgedicht met een glazen deksel en is in onze kelder nu een soort mini-museum. We hebben alles wat daarin staat apart laten beschrijven bij de notaris. Daar hebben we de voorwaarde vastgelegd dat alles bij elkaar moet blijven. Als toekomstige eigenaren er toch vanaf willen, dan zijn ze verplicht om het naar een museum te brengen.’

 

vondsten in herenhuis

Monumentenredders

Wij willen graag nog een monument ‘redden’, dat is de reden dat we dit huis te koop hebben gezet. We zijn op zoek naar een nieuw project en we durven het deze keer zelfs aan om iets aan te pakken wat in minder goede conditie is. Het kan van alles zijn, een historisch herenhuis, maar ook een kerkje of een loft. We weten inmiddels dat het loont om een monument goed te onderhouden. We hebben daarom een abonnement op de monumentenwacht. Zij geven in een vroeg stadium aan waar onderhoud nodig is. Als je er op tijd bij bent, zijn de kosten vaak nog wel te overzien. Die ervaring nemen we mee naar een volgend pand. Zijn er mensen geïnteresseerd in dit huis, vraag dan gerust een bezichtiging aan.’